Mid Century Modern: Đặc Trưng, Vật Liệu Và Cách Phối

Phong Cách Mid Century Modern Là Gì?

Mid century modern (viết tắt MCM) là làn sóng thiết kế ra đời sau Thế chiến thứ hai và kéo đến cuối thập niên 1960. Nhà thời đó đổi hẳn cách bố trí: mặt bằng mở, bếp thông với phòng ăn và phòng khách, cửa kính lớn kéo ánh sáng và khu vườn vào trong. Nội thất đổi theo. Gỗ chạm trổ nặng và sắt uốn của kiểu cũ nhường chỗ cho đường nét gọn, mặt phẳng, ít hoa văn.

Gốc của nó nằm ở Bauhaus và thiết kế Bắc Âu: đơn giản, công năng đi trước hình thức. Nhưng MCM mềm hơn Bauhaus nhiều. Ghế có cong, gỗ giữ màu ấm, tỷ lệ đồ vừa tầm người ngồi. Vật liệu mới sau chiến tranh như gỗ dán ép khuôn, sợi thủy tinh, nhựa đúc, thép ống cho phép làm những chiếc ghế ôm lấy cơ thể mà vẫn sản xuất hàng loạt được.

Ở Mỹ, tên tuổi gắn với phong cách này gồm Charles và Ray Eames, Eero Saarinen, Isamu Noguchi, George Nelson. Bên Đan Mạch có Hans Wegner, người coi mỗi chiếc ghế là một bài toán về mộng gỗ. Vài món người ta hay nhắc: ghế bành thư giãn kèm ghế để chân của Eames, bàn Tulip một chân trụ của Saarinen, bàn cà phê mặt kính tự do của Noguchi, ghế Wishbone của Wegner. Bạn không cần sở hữu đồ gốc. Biết tên chúng để hiểu người ta đang nói tới dáng đồ nào khi bảo “kiểu mid-century”.

Một căn phòng ra chất MCM không nhờ đủ mười món biểu tượng, mà nhờ vài món đúng dáng đứng giữa nhiều chỗ trống.

Cách Nhận Ra Đồ Mid-Century Qua Đường Nét

Nhìn riêng từng món thì dễ lẫn với đồ hiện đại thông thường. Nhìn theo bảng dưới, gặp hai ba dấu hiệu cùng lúc là gần như chắc chắn.

Dấu hiệu	Trông như thế nào	Hay gặp ở
Chân thon, hơi xòe	Chân nhỏ dần về phía sàn, thường là gỗ hoặc thép mảnh, nhìn thấy được khoảng trống dưới thân đồ	Sofa, ghế, tủ thấp, bàn ăn, giường
Dáng thấp	Tựa lưng và thân đồ thấp, mắt nhìn qua được cả phòng	Sofa, giường bệ, tủ dài đặt sát tường
Đường cong hữu cơ	Không có góc 90 độ cứng; cạnh bàn bo tròn, tựa ghế cong nhẹ, mặt bàn bầu dục hoặc hình quả thận	Bàn trà, ghế bành, ghế ăn
Mặt phẳng, ít chạm trổ	Cánh tủ phẳng, tay nắm nhỏ hoặc rãnh kéo, vân gỗ được để lộ	Tủ thấp, tủ đầu giường, bàn làm việc
Kim loại màu vàng đồng hoặc đen	Đồng thau cho tay nắm và đèn, thép sơn đen cho chân đồ	Chân bàn, khung đèn, tay nắm
Đèn hình học	Đèn chùm nan tỏa kiểu Sputnik, đèn thả hình cầu, đèn sàn vòng cung	Phòng khách, phòng ăn

Thiếu hẳn nhóm đường nét này thì chiếc ghế đắt đến mấy cũng không làm căn phòng giống MCM được. Ngược lại, một chiếc bàn trà giản dị nhưng đúng dáng chân và bo cạnh có thể đã đủ gợi phong cách.

Vật Liệu Và Màu Sắc Của Phong Cách Mid-Century

Gỗ là vai chính. Gỗ tếch, gỗ sồi và các loại gỗ tông ấm được dùng để lộ vân, đánh bóng vừa phải chứ không phủ dày. Quanh gỗ là da, len, vải dệt thô, kính và kim loại. Chỗ nào cần mềm thì dùng da hoặc len, chỗ cần nhẹ mắt thì dùng kính, chân và tay nắm thì để kim loại.

Một chi tiết hay bị bỏ qua: đừng để mọi mặt gỗ trong phòng cùng một màu. Sàn sáng, tủ thấp màu trung bình, vài chiếc ghế màu tối sẽ có chiều sâu hơn một phòng đồng loạt một tông, vốn dễ giống phòng mẫu trong showroom.

Về màu, nền gần như trung tính: trắng ấm, kem, xám ấm, nâu gỗ. Phần “bão hòa” nằm ở điểm nhấn: vàng mù tạt, cam cháy, xanh ô liu, xanh bơ, xanh lam ngọc hoặc đỏ gạch. Điểm chung của chúng là đậm và có chất đất, không phải màu neon. Quy tắc dễ nhớ nhất là mỗi phòng chọn một màu. Một sofa mù tạt là biểu tượng; sofa mù tạt cộng gối, thảm, đèn và tranh cùng mù tạt thì thành sân khấu.

Phối Phong Cách Mid Century Modern Vào Nhà Hiện Đại

Chung cư và nhà phố bây giờ hiếm khi có kính từ sàn đến trần, trần dầm gỗ hay lò sưởi trung tâm, nên đừng cố chép nguyên cảnh nhà thời đó. Lấy ba thứ là đủ: dáng thấp và chân thon, một màu điểm nhấn, ánh sáng vàng ấm. Phần còn lại giữ như nhà bạn đang có, miễn là nhà theo hướng hiện đại tối giản; MCM hợp nhất với hiện đại tối giản, Bắc Âu và Japandi.

Phòng khách

Món neo của phòng là sofa. Chọn sofa mid century modern thì ưu tiên tựa lưng thấp, tay vịn mảnh, chân thon nhìn thấy sàn bên dưới, bọc vải dệt, nỉ hoặc da màu đất. Xem thêm các mẫu ở danh mục sofa phòng khách, và nếu thích một chiếc ghế bành riêng làm điểm nhấn thì có trang sofa đơn. Khi chọn, để ý ba thứ: chiều cao chân, độ dày mặt đồ, màu gỗ hoặc màu vải.

Bàn trà nên thấp, mặt phẳng, cạnh bo tròn, hình bầu dục hoặc quả thận; các kiểu hiện đại gọn đường nét có ở mục bàn trà hiện đại. Chỗ để tivi, thay vì cái kệ nặng, hãy nghĩ tới một tủ dài và thấp có chân, như nhóm kệ tivi hiện đại. Tủ thấp dài chính là món tiêu biểu của phòng khách MCM.

Phòng ăn

Bàn có chân thon hoặc chân trụ, ghế tựa thấp, một đèn thả treo thấp trên mặt bàn là bộ ba dễ nhận nhất. Mặt bàn bầu dục hoặc chữ nhật bo góc làm phòng bớt cứng. Xem kiểu dáng tại bàn ăn hiện đại. Ghế ăn không cần đồng bộ hoàn toàn với bàn; hai kiểu ghế khác nhau cùng tông gỗ thường đẹp hơn cả bộ giống hệt.

Phòng ngủ

Phòng ngủ là chỗ MCM yên tĩnh nhất: màu bão hòa chỉ nằm ở vải. Giường bệ thấp, đầu giường gỗ phẳng, không chần bông, không bọc nút. Hai bên giường đặt cặp tủ đầu giường hai ngăn kéo, chân thon. Chăn ga màu kem hoặc yến mạch, một tấm phủ cam cháy hay mù tạt ở chân giường là xong. Tham khảo thêm giường ngủ hiện đại và tủ đầu giường.

Ánh sáng

Đồ MCM được thiết kế dưới đèn vàng ấm, đặt dưới đèn trắng lạnh trông sai ngay. Dùng bóng ánh sáng vàng, có chiết áp điều chỉnh độ sáng nếu được, đèn sàn vòng cung ở góc ghế và một đèn thả đồng thau trên bàn. Lỗi hay gặp nhất là mua đèn đồng thau đẹp rồi lắp bóng trắng.

Gỗ Thật Hay Ván Phủ Veneer?

Đây là kiến thức chung cho đồ gỗ nói chung, không riêng gì MCM. Gỗ thật nguyên khối lên màu đẹp theo năm tháng, trầy xước có thể chà nhám và đánh lại. Ván công nghiệp phủ veneer chỉ có lớp gỗ mặt mỏng, nhìn giống gỗ thật trong những năm đầu, nhưng không chà sâu được khi mặt bị hỏng.

Với phong cách này, vân gỗ lộ ra là điểm đáng giá, nên món nào dùng hằng ngày và dùng lâu như bàn ăn, tủ thấp nên cân nhắc gỗ thật. Món nhỏ như tủ đầu giường, kệ trang trí thì veneer vẫn ổn. Nếu đang phân vân giữa các tông gỗ tối và sáng, bài gỗ mun và gỗ sồi giải thích khác biệt giữa hai loại hay gặp.

Những Lỗi Biến Phòng Mid-Century Thành Phòng Trưng Bày, Và Khi Nào Không Nên Chọn

Lỗi đầu tiên là mua đồng bộ một lần: sofa, ghế, bàn trà cùng một nơi, cùng một ngày. Phòng MCM thật được xếp lớp dần, đồ nhiều thời, nhiều tông gỗ. Mua từ từ, mỗi lần một món neo.

Lỗi thứ hai là nhồi màu điểm nhấn vào mọi món. Lỗi thứ ba là lấp kín khoảng trống: thấy góc trống lại muốn thêm ghế, thấy tường trống lại muốn thêm tranh. Khoảng trống quanh mỗi món là một phần của thiết kế. Lỗi thứ tư là pha MCM với đồng quê, công nghiệp hay boho nặng; chúng đi cùng nhau rất vướng, chọn một hướng thôi.

Cuối cùng là chuyện đồ cũ. Một món gỗ dùng lâu có màu và vết xước riêng, đánh bóng lại như mới thì mất phần lớn cá tính. Đồng thau để lên màu, da để nhăn.

Còn khi nào không nên chọn? Nhà đang nhiều đồ tân cổ điển chạm trổ, phào chỉ dày thì khó trộn MCM mà không rối; hai phong cách này cần hai căn phòng khác nhau. Nhà có người lớn tuổi hay đau gối cũng nên cân nhắc, vì sofa và ghế dáng thấp khó đứng dậy. Và nếu bạn thích ngồi lún sâu, đệm dày, tựa lưng cao, thì sofa MCM đệm mỏng, tựa thẳng sẽ làm bạn thất vọng sau vài buổi tối.

Muốn thử độ cao chân, độ êm và màu vải ngoài đời thực, bạn có thể ghé showroom tại Tòa C14 Bắc Hà, đường Tố Hữu, phường Đại Mỗ, Hà Nội, mở cửa 8:00–19:00 tất cả các ngày, hoặc gọi, nhắn Zalo 0934 605 333 để hỏi trước.

Câu Hỏi Thường Gặp Về Phong Cách Này

Mid century modern là gì và bắt đầu từ khi nào?

Đây là phong cách thiết kế nội thất và kiến trúc phổ biến từ giữa thập niên 1940 đến cuối thập niên 1960, bắt đầu ở Mỹ, chịu ảnh hưởng của Bauhaus và thiết kế Bắc Âu. Đặc trưng là đường nét gọn, chân thon, dáng thấp, gỗ màu ấm, công năng đi trước trang trí. Các mốc này là tham khảo chung.

Mid century modern khác gì phong cách hiện đại thông thường?

MCM là một giai đoạn lịch sử cụ thể, có bộ dấu hiệu rõ: chân thon, đường cong hữu cơ, gỗ ấm, màu điểm nhấn đậm đất. Phong cách hiện đại thông thường thay đổi theo từng năm và không có bộ dấu hiệu cố định. Vì vậy một chiếc ghế hiện đại có thể rất gọn nhưng vẫn không ra MCM nếu thiếu dáng chân và đường cong.

Sofa mid century modern có đặc điểm gì để chọn?

Thường là tựa lưng thấp, tay vịn mảnh, đệm không quá dày, chân thon để lộ sàn bên dưới. Chất liệu hay gặp là vải dệt, nỉ, da. Khi chọn, hãy ngồi thử vì đệm mỏng và tựa thẳng khác nhiều so với sofa lún sâu; ngồi lâu có thể cứng hơn bạn nghĩ. Chọn màu trung tính nếu muốn dễ phối, hoặc màu đất đậm nếu muốn sofa là điểm nhấn của phòng.

Nhà nhỏ, chung cư có làm mid-century được không?

Được, và nhiều khi hợp hơn nhà rộng. Đồ dáng thấp, nhiều chân hở khiến sàn nhìn liền hơn, phòng bớt nặng. Bỏ qua những thứ cần kiến trúc riêng như hố ngồi lún hay kính toàn bức tường, chỉ lấy đồ nội thất, màu và ánh sáng.

Màu nào hợp với phong cách mid-century?

Nền trắng ấm, kem, xám ấm cùng màu gỗ. Điểm nhấn chọn một trong các màu đậm chất đất như vàng mù tạt, cam cháy, xanh ô liu, xanh bơ, xanh lam ngọc hoặc đỏ gạch. Mỗi phòng một màu điểm nhấn là đủ.

Nên mua đồ gốc của hãng thiết kế hay đồ tái hiện theo kiểu mid-century?

Đồ gốc của các hãng thiết kế đã sản xuất từ thời đó có giá trị sưu tầm cao, còn đồ tái hiện đủ để lấy dáng và không khí cho căn nhà. Điều quan trọng với đồ tái hiện là tỷ lệ chân, độ dày mặt và chất liệu có hợp mắt hay không; đừng mong y hệt bản gốc. Nếu ngân sách có hạn, hãy dồn vào một hai món neo như sofa hay tủ thấp, còn lại chọn đơn giản.